آينده بشر از زباله داني مي گذرد
گروه ترجمه،روزنامه اعتماد. زويا چراغي؛ در حالي که هر روز شاهد نوسان قيمت نفت هستيم، افزايش روزافزون قيمت پلاستيک هاي کهنه، شرکت هاي بازيافت زباله در سراسر جهان را تشويق به استفاده هرچه بيشتر از اين منبع ثروت آلوده کرده است.
فرهنگ قديمي توليد ضايعات توسط بشر مدت ها نمادي از گورستان هاي زباله بود اما امروزه اين محل هاي کثيف به معدن هاي پنهاني تبديل شده اند که ذخايرشان خوشبختي مي آورد. به خصوص که افزايش جمعيت کره خاکي مساوي است با افزايش زباله.
بخش هولناک ماجرا اينجاست که تمامي اينها کاهش منابع طبيعي زميني را در پي دارد که روي آن زندگي مي کنيم.
پيتر جونز يکي ازمديران کنترل زباله بريتانيا با ابراز نگراني از اين شرايط مي گويد؛ «احتمال مي رود در سال 2020 بيش از 9 ميليارد نفر در اين سياره زندگي کنند، با اين حساب ميليون ها ماشين خواهيم داشت که به سوخت نياز دارند. پس به احتمال زياد با جهاني مواجه خواهيم شد که با کمبود منابع درگير است و در شرايطي که گاز طبيعي محدود است قيمت نفت و همان گاز در کشورهايي مثل ليبي، روسيه و عربستان سعودي آنقدر افزايش پيدا مي کند که جهانيان براي تامين سوخت مورد نيازشان به ناچار بهاي گزافي بپردازند. پس همين رانندگان، همين شرايط بغرنج ما را به استفاده از معادن زباله تشويق مي کند.»
تنها در بريتانيا نزديک به 200 ميليون تن پلاستيک در گورستان هاي زباله جمع شده که با نرخ کنوني پلاستيک ارزشي حدود 60 ميليارد پوند دارند. از اين زباله هاي ارزشمند بعدها براي بازپرداخت، بازيافت يا تبديل شدن به سوخت مايع استفاده مي شود.
طبق اظهارنظر کارشناسان قيمت پلاستيک هاي با کيفيت بالا مانند پلي اتيلن پرتراکم (HDP) براي هر تن 200 تا 300 پوند است، در حالي که کمتر از يک سال گذشته ارزشي حدود 100 پوند داشته است.
با وجود چنين گنجينه يي صاحبان صنعت زباله تصميم دارند در ماه اکتبر در لندن گرد هم بيايند و در کنفرانسي با نام «استخراج جهاني گورستان هاي زباله» راهکارهاي موجود را بررسي کنند.
پتر مايلز يکي از مديران شرکت بازيافت زباله است که بايد در اين کنفرانس سخنراني کند. وي مي گويد؛ «قيمت ها شناور هستند زيرا تمام پلاستيک ها از نفت ساخته مي شوند و زماني که قيمت نفت خام افزايش مي يابد، طبيعي است که قيمت فرآورده هاي آن نيز افزايش پيدا کند.»
آن طور که سازمان گسترش اقتصادي (OECD) پيش بيني کرده در سال 2030 دورريز زباله هاي خانگي به بيش از سه ميليارد تن خواهد رسيد. در حالي که اين ميزان در سال 2005 ، 6/1 ميليارد تن يا به عبارتي براي هر نفر نزديک به يک کيلوگرم در روز بوده است.
در حال حاضر بسياري از کشورهاي ثروتمند نيمي از زباله هاي خود را به گورستان زباله ارسال مي کنند. اما سازمان (OECD) معتقد است اين نرخ در سال 2030 تا 40 درصد کاهش مي يابد چون دولت ها در حال ارتقاي سيستم هاي بازيافت هستند و به اين ترتيب موادي مانند آهن، شيشه و کاغذ ديگر جزء دورريختني ها محسوب نمي شوند و از سوي ديگر پيش بيني مي شود تا آن زمان از سوزاندن زباله ها براي توليد جريان الکتريسيته يا گرما استفاده شود.
يکي ديگر از مديران شرکت جمع آوري و بازيافت زباله که از تغيير در شيوه نگرش افراد نسبت به مواد زائد و بي مصرف خوشحال است، مي گويد؛ «مدت هاي طولاني اين وسوسه وجود داشت که تحقيق جامعي صورت بگيرد که آيا زباله ها ارزش تبديل شدن دارند، يا خير. منطق مي گفت بله، اما راهکارها بسيار پيچيده بودند و جنبه تجاري ماجرا هم بايد به دقت بررسي مي شد و حالا زمان عمل رسيده چون جواب تمامي پژوهش ها مثبت بوده است.»
استخراج از گورستان هاي زباله يا همان کاوش ميان آشغال ها براي يافتن مواد ارزشمند مفهوم جديد و دشواري است و در حال حاضر براي بسياري جنبه حياتي پيدا کرده است. تصوير مردمان فقيري که اکثراً هم بي خانمان هستند و در گورستان هاي زباله به دنبال يافتن اشياي به درد بخور مي گردند تا آنها را به شرکت هاي بازيافت بفروشند، تصوير دردناکي است که نشان مي دهد چطور مي توان از آشغال هاي مردم پول به دست آورد.
براي کارشناسان جهاني زباله، هيچ يک از دورريزها يکسان نيستند؛ هر جايي ذخيره هاي متفاوتي دارد و زباله هاي هر کشور و منطقه يي معرف مشخصات فرهنگ آن مکان، پيشرفت تاريخي يا اوضاع اقتصادي آنجا است. به عنوان مثال ذخاير زباله هاي سوئد در دهه 60 بيشتر پس ماندهاي ساختماني بود که نشانه گسترش روند شهرسازي در آن سال هاست. در برخي معادن زباله ديگر که با وسايل نقليه سنگين آنجا را جست وجو مي کنند، زباله هايي مانند قطعات سنگين آلومينيومي، مسي و آهني به چشم مي خورد.
قيمت اين مواد با قيمت بازار جهاني تغيير مي کند، به خصوص که چين يکي از مهم ترين مشتريان ضايعات فلزي و آهن آلات قراضه است.
و اما در بريتانيا مردم ميليون ها تن پلاستيک را در ظرف هاي زباله مي اندازند که به عقيده کارشناسان در آينده يي نزديک به تجارت پرمنفعتي براي اين کشور تبديل خواهد شد.
کريس دو يکي از کساني است که براي اولين بار اين گنجينه بالقوه را کشف کرد. شرکت وي با نام «Closed loop» موفق شد بطري هاي پلاستيکي را پس از بازيافت به جعبه هاي نگهداري مواد غذايي تبديل کند که اتفاقاً موادي سازگار با محيط زيست هستند.
اين شرکت که کلاً پنج رقيب مشابه در استراليا، آلمان، مکزيک، سوئد و امريکا دارد قادر است بطري هاي نوشيدني و آب معدني و پلي اتيلن متراکم را به پلاستيک نيمه متراکم تبديل کند.
«Closed loop» در حال حاضر بيش از 35 هزار تن زباله را در طول سال بازيافت مي کند.
آقاي دو که يکي از طرفداران سرسخت بازيافت است، به خوبي ارزش زباله هاي دفن شده را مي داند، اما از اينکه مي بيند موضوع اصلي که همان توليد زباله است فراموش شده و به جاي آن همه به فکر کسب درآمد از اين طلاي آلوده هستند به شدت عصباني است؛ «فقط به منبع عظيمي که در اين گورستان ها نهفته است فکر کنيد. به راستي که خارق العاده است. اما نکته احمقانه اينجاست که همه ما در مورد ميليون ها ثروتي که روي زمين رها شده فکر مي کنيم، در حالي که تراژدي اصلي اين است که داريم هر روز بيشتر از قبل ميليون ها تن زباله را به اين گورستان ها مي فرستيم. اين کار شبيه يک خرابکاري همگاني براي نابودي محيط زيست است.»
منبع؛رويترز
