سيد محمد مهدي دستغيب مجري طرح در گفتگو با مهر با بيان اينکه سالانه در دنيا حدود 6 ميليون تن نفت وارد محيط زيست مي شود، گفت: نشت و گسترش آلودگي هاي نفتي در بخشهاي مختلف صنعت نفت اعم از مناطق توليد نفت، پالايشگاهها و خطوط حمل و نقل در اثر ناکارآمدي فرآيندها و بروز سوانح امري اجتناب ناپذير است. اين آلاينده ها علاوه بر به خطر انداختن سلامت انسانها، لطمات زيادي براي محيط زيست به همراه دارد.

وي افزود: با توجه به وسعت فعاليتهاي نفتي در کشور نياز به روشهاي پاکسازي کارا، اقتصادي و سازگار با محيط زيست براي رفع آلودگي از خاکهاي آغشته به نفت احساس مي شود. اين در حالي است که علي رغم تجربه جهاني در اين زمينه و ثبت شرکتهاي متعدد که عمليات پاکسازي خاکهاي آلوده به ترکيبات نفتي را به صورت خدمات ارائه مي دهند، تجربه انجام پروژه ميداني پاکسازي زيستي خاک در کشور ما وجود نداشت.

دستغيب پاکسازي زيستي را يکي از روشهاي اصلي پاکسازي محيطي دانست و ادامه داد: در اين روش از موجودات زنده به ويژه باکتريها، قارچها و گياهان به منظور تجزيه آلاينده هاي محيطي و تبديل آنها به ترکيبات غيرسمي استفاده مي شود.

مجري طرح با تاکيد بر اينکه اکثر ترکيبات هيدروکربني به راحتي توسط اين ميکروارگانيسم ها مصرف مي شود، خاطر نشان کرد: اين ميکروارگانيسم ها ترکيبات هيدرو کربني را به دي اکسيدکربن، بيومس و يا محصولات ديگر تبديل مي کنند.

وي تاکيد کرد: کارايي و سرعت فرآيند تجزيه هيدروکربنها به نوع ترکيبات آلاينده، طبيعت ماده‌ آلوده شده با ترکيبات نفتي، شرايط محيطي و ويژگيهاي جمعيت ميکروبي بستگي دارد.

اين پژوهشگر به ويژگيهاي اين روش اشاره کرد و اظهار داشت: برخلاف بسياري از روشهاي متداول که مشکل آلودگي را صرفا به گونه اي ديگر تبديل مي ‌کنند و يا آلاينده را به بستر ديگري منتقل مي کنند، پالايش زيستي با صرف کمترين هزينه، توانايي حذف دائم آلاينده ها با تبديل آنها به مواد بي‌خطر را دارد.

دستغيب از اجراي پايلوت اين طرح خبر داد و افزود: پژوهشگاه صنعت نفت به منظور کسب و توسعه دانش فني، ضمن برقراري ارتباط سازنده با شرکتهاي بين المللي صاحب تکنولوژي، فعاليتهاي آزمايشگاهي متمرکزي بر روي تکنولوژي پاکسازي زيستي خاکهاي آلوده انجام داده است و در حال حاضر اين فرآيند در حال اجرا در مقياس پايلوت است.

وي ابراز اميدواري کرد که با اجراي موفق پايلوت اين طرح، زيرساختهاي لازم براي پياده سازي فرآيند در مقياس ميداني در آينده نزديک فراهم شود.

راه اندازي کلکسيون ميکروبي 

مجري طرح به راه اندازي کلکسيون ميکروبي در مرکز تحقيقات بيوتکنولوژي پژوهشگاه نفت اشاره کرد و افزود: يکي از اهداف اصلي اجراي اين پژوهش شناسايي، حفاظت و به کار بستن پتانسيل ميکروارگانيسم هاي بومي موجود در خاکهاي کشور است که مسلما در مقايسه با نمونه هاي تجاري، سازگاري بهتري با شرايط اقليمي کشور ما خواهند داشت. از اين رو به منظور حفاظت از اين ذخاير ژنتيکي، کلکسيون ميکروبي مجهزي در مرکز بيوتکنولوژي شکل گرفته است که قادر است با روشهاي جديد و کاملا مطمئن باکتريهاي جداسازي شده را شناسايي و براي مدت طولاني نگهداري کند.

وي، پايش ميکروبي آبهاي صنعتي و مهار خوردگي ميکروبي، پژوهش در زمينه ازدياد برداشت ميکروبي از طريق پاکسازي ديوارههاي چاه، بررسي ارتقاي کيفيت نفت و فرآورده هاي نفتي از طريق روشهاي ميکروبي- آنزيمي، تلاش براي استفاده از دامولسيفايرهاي زيستي براي جداسازي آب و نفت و ارزيابي اثرات زيست محيطي فعاليت هاي صنعت نفت از طريق پايش تنوع زيستي با استفاده از روش نوين DNA Barcoding را از ديگر اقدامات مرکز تحقيقات بيوتکنولوژي پژوهشگاه نفت ذکر کرد.